Тоон гарын үсэг ба цахим гарын үсэг — ялгаа, хуулийн хүчинтэй байдал

Цахим гарын үсэг (e-signature) ба тоон гарын үсэг (digital signature) юугаараа ялгаатай, аль нь бичмэл гарын үсэгтэй адил хүчинтэй болохыг Цахим гарын үсгийн тухай хуулиар тайлбарлав.

Шинэчилсэн: 2026-09-29

"Цахим гарын үсэг" ба "тоон гарын үсэг" гэдгийг ихэвчлэн ижил утгаар хэрэглэдэг ч хуулийн хувьд ялгаатай ойлголт. Энэ ялгаа нь таны гэрээ, албан бичиг хуулийн хүчинтэй эсэхэд шууд нөлөөлнө.

Хуулийн тодорхойлолт

Цахим гарын үсгийн тухай хууль (2021, шинэчилсэн найруулга)-ийн 4 дүгээр зүйлд:

  • Цахим гарын үсэг (4.1.10) — гарын үсэг зурсан, эсхүл цахим тамга дарсан этгээдийг тодорхойлох цахим өгөгдөл. Энэ бол өргөн ойлголт.
  • Тоон гарын үсэг (4.1.3) — хуулийн 6.2-т заасан шаардлагыг хангасан цахим гарын үсэг. Өөрөөр хэлбэл цахим гарын үсгийн тусгай, найдвартай төрөл.

Тоон гарын үсгийн шаардлага (6.2)

Тоон гарын үсэг нь:

  1. Өгөгдлийг хувийн түлхүүрээр шифрлэж, хувиргаж үүсгэгдсэн байх;
  2. Нийтийн түлхүүрээр эзэмшигчийг нь тодорхойлж, баталгаажуулах боломжтой байх;
  3. Гарын үсэг зурсны дараа өгөгдөл өөрчлөгдсөн эсэхийг хэн ч шалгах боломжтой байх.

Энэ нь нийтийн түлхүүрийн дэд бүтэц (PKI) дээр суурилсан технологи бөгөөд англиар digital signature гэж нэрлэдэг.

Хуулийн хүчинтэй байдал

Хуулийн 6.3-т: "Тоон гарын үсэг нь бичмэл гарын үсэгтэй адил хүчинтэй байна."

Энэ заалт нь тоон гарын үсэгт хамаарна. Тиймээс:

Энгийн цахим гарын үсэгТоон гарын үсэг
ЖишээСкан хийсэн гарын үсэг, дэлгэцэн дээр зурсан зураг, "Зөвшөөрч байна" товчГэрчилгээ олгогчийн гэрчилгээгээр зурсан гарын үсэг
Хэн зурсныг баталгаажуулахСулНийтийн түлхүүр, гэрчилгээгээр
Зурсны дараах өөрчлөлтийг илрүүлэхҮгүйТийм
Бичмэл гарын үсэгтэй адил хүчинтэй (6.3)Хуулиар шууд бишТийм

Мөн:

  • 16 нас хүрсэн хүн тоон гарын үсэг хэрэглэж болно (6.1).
  • Албан тушаалтан албан үүргээ гүйцэтгэхдээ тоон гарын үсэг хэрэглэж болно (6.4).
  • Хуулийн этгээдийн тоон гарын үсгийн хэлбэр нь цахим тамга (7 дугаар зүйл).
  • Гарын үсэг зурсан цагийг эрх бүхий цаг тэмдэглэгээний үйлчилгээгээр баталгаажуулна (9 дүгээр зүйл).

Гэрээнд аль нь тохирох вэ?

Маргаан үүсэх магадлалтай, хуулийн хүчинтэй байдал чухал гэрээнд тоон гарын үсэг ашиглах нь зөв. Учир нь гэрээг хэн, хэзээ зурсан, дараа нь өөрчлөгдөөгүй гэдгийг техникийн хувьд нотлох боломжтой.

isign дээрх гэрээнд талууд тусгай зөвшөөрөлтэй олгогчийн гэрчилгээтэй тоон гарын үсгээр зурдаг. Хэрэв танд тоон гарын үсэг хараахан байхгүй бол хэрхэн авах заавар-ыг үзнэ үү.

Энэхүү нийтлэл нь мэдээллийн зориулалттай бөгөөд хуулийн зөвлөгөө биш.

Түгээмэл асуулт

Гэрээгээ тоон гарын үсгээр баталгаажуулах уу?

isign дээр гэрээ үүсгэж, талуудаа урьж, тоон гарын үсгээр хэдхэн минутад зуруулна.

Бусад заавар

Иргэний тоон гарын үсэг хэрхэн авах вэ — заавар

Тоон гарын үсгийг төрөөс үнэгүй (G-Sign) эсвэл Tridum, Monpass, New Compass зэрэг тусгай зөвшөөрөлтэй олгогчоос хэрхэн авах, ямар бичиг баримт хэрэгтэйг алхам алхмаар тайлбарлав.

Гарын үсэг зурах программ — утас, компьютероор тоон гарын үсэг зурах

Тоон гарын үсгийн программыг хаанаас татах, гэрээ баримтад утсаараа (G-Sign апп) эсвэл компьютер дээр токеноор хэрхэн гарын үсэг зурахыг алхам алхмаар тайлбарлав.

PDF баримтын тоон гарын үсэг хүчинтэй эсэхийг хэрхэн шалгах вэ

Гэрээ, албан бичгийн тоон гарын үсэг жинхэнэ эсэх, баримт өөрчлөгдөөгүй, гэрчилгээ хүчинтэй байсныг хэрхэн шалгахыг тайлбарлав. isign дээр үнэгүй шалгана.

docx.gov.mn — Албан бичиг солилцооны дундын систем гэж юу вэ

docx.gov.mn (DocX) нь төрийн байгууллагуудын албан хэрэг хөтлөлтийн системүүдийг холбож албан бичиг солилцдог дундын систем. Хэн ашигладаг, тоон гарын үсэг хэрхэн оролцдогийг тайлбарлав.